પ્રાસંગિક : નૂતન વર્ષે નવી આષી

Published 19 ઓક્ટોબર, 2009 by Muni Mitranandsagar (મુનિ મિત્રાનંદસાગર)

નૂતન વર્ષે નવી આષી
■ મુનિ મિત્રાનંદસાગર
•••

નૂતન વરસ આવે એટલે માનવહૈયાં હિલોળે ચડે, ઘેર ઘેર પ્રસન્નતાના પમરાટ રેલાય, ઘરઘરમાં આનંદના ઉદધિ ઊછળે.

નવું વરસ એટલે નવું જીવન…

નવું વરસ એટલે નવાં સ્વપ્નો…

નવું વરસ એટલે નવી ઊર્મિ…

નવું વરસ એટલે નવા ઉમંગોને સાકાર કરવાની નવી ઘડી…

આવું નૂતન વરસ આવે ત્યારે સાલમુબારક થાય, અભિનંદનોની આપલે થાય, ‘નૂતન વર્ષાભિનંદન’નો ધોધ વહે, જૂની મૈત્રી તાજી થાય, મોં મીઠું થાય, બાળકોને વડીલોના આશીષ મળે, વડીલો ગુરુજનોના આશીષ મેળવે અને ગુરુજનો તો મંગલકામના વ્યક્ત કરે જ. આવી ઉમંગની પળે કવિજીવ પણ ઝાલ્યો રહે ખરો? એ પણ અભિનંદનોની હારમાળામાં પોતાનો સૂર પૂરાવે! આવા જ એક કવિરાજની મીઠી વાણી, મંગલ આશીષ આપણે ઝીલીએ.

આ કવિ એટલે ગઈ સદીની અજોડ પ્રતિભા, અદ્‌ભુત વ્યક્તિત્વના સ્વામી અને જનહિતના કામી એવા પૂજનીય આચાર્ય શ્રી બુદ્ધિસાગરસૂરીશ્વરજી મહારાજ!

એમનું નામ પણ મંગલ…

એમના આશીષ પણ મંગલ…

સાધુચરિત કવિ તો સર્વનાં આનંદ, મંગલ, સુખ, અમન, ચેન, શાંતિ અને હિતની જ કામના કરે. એમના જ શબ્દોમાં :

       સદા આનંદની ચઢતી, સદા મંગલ સહુ હોજો;
       જગતમાં શાંતિ સહુ પામો, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

કવિની ભાવના તો આકાશને આંબે છે. એ ઇચ્છે છે સંઘર્ષોની સમાપ્તિ, મૈત્રીની પ્રાપ્તિ, ઘરઘરમાં દયાનું શાસન, અહિંસાની પ્રતિષ્ઠા, અને વિશેષ તો જ્ઞાનનાં અજવાળાં હૈયેહૈયામાં પથરાય એવી પ્રાંજલ કામના…

એટલે જ તો એ ગાઈ ઊઠે છે :

       શમો ઝઘડા વધો મૈત્રી, દયાનું રાજ્ય વર્તાજો;
       વધોને જ્ઞાનની જ્યોતિ, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

ગત વર્ષની આપત્તિઓનો અંત આવે, દુઃખો ટળી જાય અને એ રીતે માનવમાત્ર સુખી બનીને સરસ મજાનાં ધર્મકાર્યો કરે, સત્યના રાહે આગળ વધે એવી ‘અસતો મા સદ્ ગમય’ની મંજુલ ભાવનામાં કવિ જ્યારે ગરકાવ થઈ જાય છે ત્યારે એ બોલી ઊઠે છે :

       સુખી થાઓ કરો કાર્યો, ભલાં જે ધર્મનાં ઊંચાં;
       છવાજો સત્ય સર્વત્ર, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

કવિ નથી ઇચ્છતા કે તમે માત્ર સંસારના વૈભવમાં આળોટો! એ તો બહુ દૂર નજર દોડાવીને તમને શાશ્વતની ઉપલબ્ધિના આશીષ પાઠવે છે. ભૌતિક વૈભવ તો આજ છે ને કાલ નથી, પણ સદ્‌ગુણોનો ખજાનો અને આત્મવૈભવ તો શાશ્વત છે, સનાતન છે, ચિરંજીવ છે. એવા વૈભવના તમે સ્વામી બનો એવી મનોભાવનાથી જ એમના હૈયામાંથી શબ્દો સરી પડે છે :

       પ્રભુના ભક્ત સહુ થાજો, અનંતા સદ્‌ગુણો પ્રગટો;
       ટળો સૌ દોષ કર્મોના, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

ગુમાવેલું કૌવત પાછું મળે, આત્મશક્તિનું સ્વામિત્વ મળે, પ્રભુસેવાની મગ્નતા મળે, માનવસેવાનાં અરમાન જાગે, આત્મવિજ્ઞાનનો સર્વતોમુખી વિકાસ થાય, માનવમાત્ર યશસ્વી બને એવી કામના આવા અવસરે કવિ ન કરે તો કેમ ચાલે! એટલે જ તો એ કહે છે :

       નૂતન શક્તિ નૂતન ભક્તિ, નૂતન સેવા નૂતન શોધો;
       ભલી કીર્તિ ભલી વિદ્યા, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

કહેવાનું ઘણું છે, મંગલકામનાઓ ઘણી વ્યક્ત કરવી છે, પણ છેવટે તો થોડું કહ્યું ઝાઝું માની લેજો એમ કહીને કવિ વિરમે છે :

       સદા લક્ષ્મી વધો સારી, મળો ને મંગળો સઘળાં;
       બુદ્ધ્યબ્ધિ બહુ ચિરંજીવો, નૂતન વર્ષે નવી આષી…

Advertisements

One comment on “પ્રાસંગિક : નૂતન વર્ષે નવી આષી

  • પ્રતિસાદ આપો

    Fill in your details below or click an icon to log in:

    WordPress.com Logo

    You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

    Twitter picture

    You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

    Facebook photo

    You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

    Google+ photo

    You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

    Connecting to %s

    %d bloggers like this: